Sprzężony kwas linolowy (CLA) znajduje się przede wszystkim w produktach zwierzęcych – mięso pochodzące od przeżuwaczy oraz mleko i przetwory mleczne. Zaliczany jest do najlepiej przebadanych związków bioaktywnych, które wykazują liczne działania prozdrowotne. Czym jest oraz jaki ma on wpływ na zdrowie?

żony kwas linolowy – ogólna charakterystyka

CLA (conjucted linolic acid) jest kwasem tłuszczowym pochodzenia zwierzęcego, który w swoim łańcuchu posiada 18 atomów węgla oraz 2 sprzężone wiązania podwójne. Sprzężenie oznacza, iż wiązania podwójne przy atomach węgla są odseparowane tylko jednym wiązaniem pojedynczym. Jest to rzadko występująca właściwość w naturze i to właśnie dzięki niej sprzężony kwas linolowy jest tak wyjątkowy. Zaliczany jest do grupy tłuszczów typu trans, jednak nie należy mylić go z bardzo szkodliwymi dla zdrowia uwodornionymi tłuszczami roślinnymi. Konfiguracja trans w CLA powstaje naturalnie i nie wykazuje szkodliwego działania.

Jakie są źródła występowania sprzężonego kwasu linolowego?

Głównymi źródłami CLA jest mięso oraz tłuszcz mleczny, który pochodzi od zwierząt przeżuwających, takich jak kozy, krowy, owce, a także sarny czy kangury. Najwyższą zawartością izomeru sprzężonego kwasu linolowego (cis-9, trans-11) spośród mleka cechuje się mleko owcze, jednak z powodu niskiej dostępności produktów z niego produkowanych – nie stanowi znacznego źródła CLA w diecie.

Sprzężony kwas linolowy w planie żywieniowym obecny jest głównie za sprawą spożywania mleka krowiego i jego przetworów (aż 70% całkowitej ilości CLA pobranej wraz z pożywieniem), a także wołowiny (25%). Średnie spożycie kwasów CLA wraz z dietą oscyluje pomiędzy 05 – 1,5 g/dzień, czyli znacznie mniej, niż wynosi rekomendowana dawka korzystnie oddziałująca na zdrowie (około 3g/dzień).

W przypadku stosowania suplementów sprzężonego kwasu linolowego należy zachować ostrożność i wnikliwie zapoznać się z instrukcją stosowania załączoną do opakowania. Często w produktach aptecznych występują w ogóle nieaktywne izomery CLA. Rodzaj izomeru powinien być dostosowany do potrzeb. Ponieważ wyniki badań naukowych są niejednoznaczne, zaleca się zastanowić nad suplementacją sprzężonym kwasem linolowym i wprowadzić ją rozsądnie. Warto zwiększyć podaż CLA wraz ze źródłami pokarmowymi – poprzez zwiększenia spożycia mleka, mięsa i nabiału pochodzących z małych gospodarstw, w których zwierzęta hodowane są na podstawie tradycyjnych metod.

Wpływ sprzężonego kwasu linolowego na zdrowie

Środowisko naukowe jest ogromnie zainteresowane właściwościami CLA i co chwile pojawiają się nowe publikacje dotyczące jego właściwości.  Do głównych funkcji sprzężonego kwasu linolowego zaliczane są:

• działanie antynowotworowe,
• działanie przeciwmiażdżycowe,
• redukcja tkanki tłuszczowej,
• obniżenie poziomu cholesterolu we krwi,
• zwiększenie wrażliwości tkanek na insulinę oraz redukcja hiperinsulinemii,
• modulowanie układu odpornościowego oraz zapobieganie zanikowi odporności.

Skutki uboczne stosowania sprzężonego kwasu linolowego są zauważalne jedynie przy stosowaniu dawek o wiele wyższych niż zalecane. Mogą nimi być dolegliwości żołądkowo-jelitowe, nudności, biegunki, zmęczenie oraz stłuszczenie wątroby.